”ALG” lerin besin olarak kullanımı

Deniz Alglerinin İnsan Beslenmesinde Kullanılması

(Spirulina microalglere

Laminaria (KELP) macroalglere giriyor )


Denizin önemli canlı kaynaklarından biri de alglerdir. Alglerden besin, tarım, tıp, eczacılık, kozmetik ve değişik endüstri dallarında faydalanılmaktadır. Nüfusun hızla çoğaldığı, beslenme sorununun giderek arttığı günümüzde, alglerden yararlanma çalışmaları da artmaktadır. Deniz alglerinden, agar-agar, alginat ve carragean gibi önemli ekstraksiyon ürünleri elde edilmekte, ayrıca doğrudan beslenme amacıyla kullanılmaktadır. Deniz algleri taze (salata şeklinde), kurutulmuş olarak ve pişirilerek (yemek, çorba, sos şeklinde) tüketilmektedir. Agar-agar, alginat, carragean jelleştirici, yoğunlaştırıcı, süspansiyon haline getirici özellikleriyle reçel, marmelat, krema, jöle yapımında, dondurmacılıkta kristal oluşumunu engelleyici olarak kullanılmaktadır.

İnsan Besini Olarak Kullanılan Microalgler

Microalgler zengin protein, karbonhidrat ve yağ asidi içeriğine sahiptir. Besin değeri yüksek olan bu organizmalar, sucul hayvanlar için macronutrient, vitamin ve iz elementlerin en önemli kaynağıdır. Mikroalglerin bileşiminde bulunan ana madde ham proteindir. Ayrıca mikroalglerin vitamin bakımından zengin olduğu, özellikle vitamin B12 miktarının çokluğu dikkat çekmektedir. Proteince zengin mikrobik algler bol miktarda K,Na, Mg, Ca, P, S, Fe gibi mineral maddeleri ihtiva etmektedir. Bu mineral maddelerin oranı mevsimlere göre az ya da çok değişiklikler göstermektedir. Bu alglerin içerdikleri nükleik asit miktarları da ihmal edilmeyecek değerlerdedir. Açık sahalarda microalglerin kültürü yalnız sıcak aylarda ya da belirli sıcaklık derecesine eriştiğinde mümkün olmaktadır. Soğuk ve uzun kış mevsimine sahip iklimlerde verim dar bir alanda kalmaktadır (Atay 1978). Microalglerden scenedesmus tozunun taze ıspanak tadında olduğu görülmüştür. 50g’lık bir porsiyon scenedesmus çorbasının 150g yaş ağırlıktaki dana etinin içerdiği protein değerine eşit olduğu görülmüştür (Soeder 1976). Spirulina, mavi-yeşil algler grubuna ait mikroskobik bir yosun türüdür. Spirulina dünyanın çeşitli bölgelerindeki göllerde doğal olarak yetişen ve son 35-40 sene içerisinde de laboratuvar ve havuz koşullarında yoğun üretimi yapılan zengin bitkisel bir besin kaynağıdır. Spirulina laboratuvar koşullarında belirli yoğunluğa ve hacime gelene kadar bakıldıktan sonra, sera koşullarındaki beton havuzlara aktarılır. Ürünün gelişmesi ve çoğalması için ortama besin tuzları ilave edilir. Olgunlaşan Spirulinalar sudan süzülerek kurutulduktan sonra herhangi bir işleme tabi tutulmadan doğal haliyle toz olarak ya da tablet haline getirilerek tüketilir. Spirulina zengin bir mikro besleyici, antioksidant, aminoasit, vitamin ve mineral kaynağıdır. Spirulina, %65 protein oranı ile herhangi bir doğal besin maddesinden çok daha fazla protein içerir ayrıca proteinin sindirilebilme derecesi yüksektir. %15-20 yağ oranına sahiptir ve çok doymamış yağ asitleri oranı yüksektir. Spirulina, zengin, tiamin, niasin, riboflavin ve beta karoten içeriğine sahiptir, ayrıca doğadaki en zengin bitkisel vitamin B12 kaynağıdır. Emilim oranı yüksek demir ve zengin kalsiyum içeriğine sahiptir (Anon. 2005).

İnsan Besini Olarak Kullanılan Macroalgler

Konbu (Laminaria): Japonya’da Laminaria ve ilgili türler uzun zamandır besin maddesi olarak kullanılan macroalglerdendir ve bunların hepsine birden ‘konbu’ adı verilir. Konbu; Laminaria japonica, Laminaria angustata türlerini içerir. Son dönemlerde, konbu bir enerji kaynağı olarak düşünülmüştür ve yetiştiriciliği başarıyla yapılmaktadır. Çin’de elde edilen konbunun %32’si, alginat üretiminde hammadde olarak kullanılmaktadır (Nisizawa 1985)

Mor Laver (Nori): İnsan besini olarak kullanılan macroalglerden, mor laver dünyada yaklaşık 50 türü içeren, büyük taksonomik gruplardan oluşur ve 20 türü Japonya’da bulunur. Türler tek tek morfolojik olarak az ya da çok birbirinden farklı oldukları gibi, tek bir tipte bile oldukça büyük çeşitlilik gösterirler (Nisizawa 1985)

Yeşil Laver (Aonori): İnsan besini olarak kullanılan bir diğer macroalg, Aonori, deniz marulu (ulva) veya gerçek yeşil laver (enteremorpha) ve monostrama gibi çeşitli yeşil deniz yosunları karışımının ticari adıdır.Bu yeşil yosunlardan Monostrama latissimum ve Enteromorpha prolifera günümüzde ticari amaçlarla yetiştirilmektedir (Nisizawa 1985). Bu yosunlar %20-26 protein ve %19-23 mineral madde içermektedirler. Enteromorpha’nın sodyum içeriği diğerlerine nazaran daha düşük, ancak kalsiyum ve demir içeriği daha yüksektir. B grubu vitaminleri açısından zengindirler, özellikle Enteromorphada B grubu vitaminler daha yüksek değerdedir (Yamamota 1982).

Hiziki (Hizikia): Hiziki, Japonya’da, insan besini olarak kullanılan macroalglerden elde edilen tipik bir besin maddesidir ve Hizikia fusiforme’den yapılır. Hasattan sonra algler, deniz suyu ile yıkanır ve güneşte kurutularak suboshi hiziki elde edilir. Ancak bu ürün, buruk bir tadı olmasından dolayı, doğrudan besin maddesi olarak kullanılmaz, ikincil ürünler için hammadde olarak kullanılır (Nisizawa 1985).

Wakame: Japonya’da wakame ürünleri çoğunlukla ‘Undaria pinnatifida’ dan yapılmaktadır. Wakame yaprakları, hasattan sonra ilk olarak deniz suyu ile daha sonra tatlı su ile yıkanır ve yaprakların orta damarları uzaklaştırılacak şekilde ikiye ayrılır. Daha sonra güneşte veya sıcak hava yardımı ile kurutulur. Elde edilen ürüne suboshi wakame denir ve ürün bu formda satılır (Nisizawa 1985).

Alıntıdır

E.Ü. Su Ürünleri Dergisi 2006

Cilt/Volume 23, Ek/Suppl. (1/2): 243-246

Su Ürünleri Yetiştiriciliği / Aquaculture

Nilgün Kaba ve Emre Çağlak Bilim insanlarımıza  sonsuz teşekkürler

The URI to TrackBack this entry is: https://aliselim66.wordpress.com/2010/02/14/alg-lerin-besin-olarak-kullanimi/trackback/

RSS feed for comments on this post.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: