Tropheus hiyerarşisi ve Tropheuslarda dışlanma

Tropheus davranışlarına baktığımzda akvaryumda bulunan hiyerarşik düzende en tepede Alpha(dominant) balığın olduğunu görüyoruz, diğer balıklar bu Dominant olanın altında bir ağaç yapısı şeklinde sıralanıyorlar. Bu oluşturulan koloniye(gruba) dışarıdan bireylerin katılması kolay kolay mümkün olmuyor özellikle balıklar hiyerarşik düzende yerlerini almış ise yeni gelenler ciddi saldırılara maruz kalıp bir süre sonra öldürülüyorlar(akvaryumda kaçacak yer olmadığı için malesef saklanacak alanların bol olması saldırıya maruz kalanların korunmasına ve kurtulmasına yetmiyor.)

Bu kadar agresif olmalarının çeşitli sebebleri var(koloniye kabul etmeme veya koloniden dışlama): Agresif karakterli olanlar doğada birbirlerinden uzak duruyorlar veya kaçma imkanları olabiliyor ama akvaryumda yok. Diğer nedenler ise koloniye kabul edilmeyen(dışlanan) balığın kokusunun değişmesi, renklerinde / davranışlarında değişikliklerin olması veya hastalık taşıması (hastalığı koloniye bulaştırma ihtimali). Bunların temelinde 2 ana neden yatıyor; 1-koloninin sağlıklı ve güçlü olarak ürebilmesi(yavrulara bu olumsuzlukların taşınmaması). 2-hiyerarşik yapılarında eğer bir birey bu değişimleri gösterirse onun altında olanlar onun yerine (mevkisini ele geçirmek için) geçmek için fırsat kollayıp, ölümcül saldırılar düzenliyorlar, kısaca bir üstün ayağını kaydırırsan yerine sen geçersin kuralı geçerli. Kimi zaman Dominant balığın olduğu ortamda üreme boyuna gelmemiş dişiler var ise ve Dominant balık bu dişiler ile çiftleşemeyince dişileri ciddi olarak yaralayabiliyor bunun sonucunda da 1. ve 2. nedenden dolayı Dominant ve diğer bireyler tarafından öldürebiliyorlar. Hastalanan, kokusu, rengi ve davranışı değişen balıkta kolonide kalmak istemiyor ayrılma istiyor doğada bu mümkün iken akvaryumda gidebileceği alan olmadığı için sert saldırılara maruz kalıyor.

Kimi zaman kusturmak veya dişinin yavruları güvenli bir akvaryumda salması için yapılan ayırma işleminden sonra dişinin koloniye kabul edilmemesi söz konusu olabiliyor. Bu tip dışlanmaların net bir şekilde sebebi belli olmamakla birlikte akvaryum ortamından kaynaklandığı sanılmaktadır. Dışlanan balıklar titreme, yan yatma veya yüzgeçleri küçültme hareketlerini yapmadıkları için agresif olan balık agresifliğini kimi zaman diğer balıklardan birine yönlendirebiliyor. Yeni ve yabancı balıklara karşı titreme ve yana yatma hareketleri bir işe yaramıyor. Saldırıya uğrayan balık yüzgeçlerini toplayarak küçülüp titreme hareketi yaparak saldırıyı savuşturmaya veya yumuşatmaya çalışır. Saldıran balık bu hareketler karşısında şasırdığı için saldırıdan vazgeçip ısırmıyor. Bu yüzgeçleri kısıp, titreme hareketi genlerden gelen içgüdüsel bir davranış, saldırgan ısırmaktan ve saldırıdan vazgeçiyor. Bu davranış şekli üreme ile de benzerlik gösterir. Tropheus’larda titreme (üreme dışında) süresi ne kadar az ise o balığın hiyerarşide yüksekte olduğunun bir işareti, ne kadar çok titriyor ise de koloni içindeki konumu alt seviyelerde. Titreme hareketini yapar iken vucudta bulunan en parlak çizgiyi veya lekeyi gösterip ısırılmaktan kurtulmaya çalışıyorlar veya renkleri soldurup, yüzgeçleri küçültüp bu davranışı ile karşısındakini kızdırmamaya çalışıyor, tabi bu titreme ve yüzgeç küçültmeye bir de yan yatarak karşısındakinin üstünlüğünü kabul etmiş oluyor. Hiyerarşide alta olanlar, üste olanlar ile gezerken yan yatma hareketini yaparak selamlama olarak ifade edilebiliyor. Agresifliğin genelde bölgesel olduğu söylensede balıkların yavru ve değişik varyasyonlar ile aynı akvaryuma koymakta sadece agresifliğin diğer türlere yönelmesine yol açabiliyor. Akvaryum geniş, varyasyon az ve akvaryum hacmine uygun sayıda balık olduğunda hiyerarşi daha düzenli oluyor. Çok varyasyon olunca ölümlerde çoğalıyor ve sistem bozuluyor. Tropheus besleyenlerin büyük bir çoğunluğunun başına bu dışlanma malesef geliyor. (Not: 1.5 yaşında olan kachese lerin yanına başka kachese gelmedi sadece dört adet yavru katıldı ve yavrularada sert saldırılar yapılmadı 2yavru 1 yaşında, 2 tanesi 10 aylık)Tüm bunlar sosyal bir davranışlarının neler olduğunu gösteriyor.

Dişi balık kendine yapılan yüzgeçleri kısıp titreme hareketinden dolayı kendini daha üstün halde hissetmesini sağlar ve yumurta dökecekleri alana doğru dişiyi sürükler. Dişiler titreme hareketini hiyerarşide yüksekte olanın önünde önünde yapar.

Tropheus’lar DNA yapıları açısından gayet sağlıklı olabiliyorlar. Burada kastedilen güneyden kuzeye veya tam tersi değil genelde yaşadıkları bölge max. 70km bir alan olduğu için bu bölgede gezdiklerinde üreme açısından farklı gruplarda çiftleşmeler olabiliyor. Tropheus’lar küçük çakılları ve sümüklüböcek kabuklarını yutarak, suda dengede durmak amacı ile safra olarak kullanıyor.

Belki şu an ütopya olarak görünsede 120’nin üzerinde türü bulunan bu balıkların 15 türünün üretimi yapmak gibi uzun vadede düşüncem var, insanoğlu hayal ettiği sürece varolur.

Ref: Tropheus Cichliden – Frank Scneidewind
Tropheus – Hans Joachim Herrmann
The Tanganyika Cichlid Aquarium – Georg Zurlo
Lake Tanganyikan Cichlids – Mark Phillip Smith
Tanganyika Cichlids in Their Natural Habitat – Ad Konnigs
Back to The Nature – Ad Konnigs
African Cichlids of Lake Tanganyika – TFH
African Cichlids II Tropheus – Aqualog

Sulusözlük den alıntıdır.

The URI to TrackBack this entry is: https://aliselim66.wordpress.com/2010/10/27/tropheus-hiyerarsisi-ve-tropheuslarda-dislanma/trackback/

RSS feed for comments on this post.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: